Emeklilik için yaş ve prim gününü tamamlamayı bekleyen milyonlarca sigortalı, daha düşük primle emekli olmanın yollarını araştırıyor. SGK mevzuatında yer alan bazı özel hükümler sayesinde 9000 gün gibi yüksek prim şartını tamamlayamayanlar için alternatif emeklilik modelleri bulunuyor.
Ancak bu haklar herkesi kapsamıyor. Her modelin ayrı şartları ve kriterleri bulunuyor.
8 Eylül 1999 Öncesi Girişlilere 3600 Gün Avantajı
Kısmi emeklilik olarak bilinen sistem, özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için geçerli.
Şartlar genel hatlarıyla şöyle:
-
En az 15 yıl sigortalılık süresi
-
En az 3600 prim günü
-
Kadınlarda 58 yaş, erkeklerde 60 yaş şartı
Bu şartları sağlayanlar, yaş haddini doldurduklarında emeklilik hakkı kazanıyor. Bu model, prim günü eksik olanlar için en yaygın kullanılan yöntemlerden biri.
1800 Günle Malulen Emeklilik
Çalışma gücünde en az yüzde 60 kayıp yaşayan sigortalılar için “malulen emeklilik” imkanı bulunuyor.
Bu sistemde aranan şartlar:
-
En az 10 yıllık sigortalılık süresi
-
En az 1800 gün prim
-
SGK tarafından onaylanan sağlık kurulu raporu
Malulen emeklilikte yaş şartı aranmaz. Ancak sağlık durumunun SGK mevzuatına uygun şekilde belgelenmesi gerekiyor.
5000 Günle Emeklilik Mümkün mü?
5000 gün primle emeklilik genellikle kademeli yaş şartına bağlı olarak mümkün oluyor. Özellikle eski sigorta girişine sahip olanlar için 5000 gün prim ve belirli yaş koşulu sağlandığında emeklilik hakkı doğabiliyor.
Sigorta başlangıç tarihi burada belirleyici unsur. 1999 öncesi, 2000–2008 arası ve 2008 sonrası girişler için şartlar farklılık gösteriyor.
Engelli Vergi İndirimi ile Yaş Şartı Esniyor
Engelli sağlık raporu bulunan ve vergi indirim hakkı elde eden çalışanlar için yaş şartı tamamen devre dışı kalabiliyor.
Bu kapsamda:
-
3600 ile 4400 gün arası prim
-
Çalışma gücü kayıp oranına göre belirlenen kriterler
-
Vergi indirim belgesi
ile erken emeklilik başvurusu yapılabiliyor.
e-Devlet Üzerinden Emeklilik Başvurusu Nasıl Yapılır?
Şartları tamamlayan vatandaşlar işlemlerini dijital ortamda gerçekleştirebiliyor.
Adım adım süreç:
-
e-Devlet sistemine giriş yapılır
-
“Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesinin Verilmesi” sekmesi aranır
-
“Yaşlılık Aylığı” seçeneği seçilir
-
Başvuru formu doldurulup onaylanır
Önemli bir detay: Emekli maaşı, başvuru yapılan ayı takip eden ayın başından itibaren bağlanır.
“Müjde Onaylandı” İddiası Doğru mu?
Kamuoyunda “1800, 3600 ve 5000 günle erken emeklilik onaylandı” başlıkları dikkat çekse de, bu haklar yeni bir düzenleme değil; mevcut SGK mevzuatında yer alan uygulamalardır. Her başvuru bireysel koşullara göre değerlendirilir.
Emeklilik planlaması yapmadan önce sigorta başlangıç tarihi, prim günü ve yaş şartının detaylı şekilde hesaplanması gerekiyor.